Eenvoud en helderheid van zaken zijn de beste wapens tegen de complexe stellingname van de Italiaanse vakbonden.

Laat dat nou net de tactiek zijn waar iemand als Sergio Marchionne buitengewoon goed in bedreven is. De eerste man van de ‘Italiaanse autofabriek’ is wat dat betreft een geharde tegenstander voor degene die hem wil bevechten. Marchionne heeft vele veldslagen gewonnen en lijkt zich thuis te voelen op ongebaande wegen. Zo heeft hij nu in een situatie waarbij heel even leek dat de alles uit de hand zou lopen, een duidelijk ultimatum ingesteld voor iedereen die tegen het plan ‘Fabbrica Italia’ zou kunnen zijn om welke reden dan ook;

“De bonden moeten nu gaan kiezen of ze mee willen in de het plan dat gaat over modernisering en vooruitgang. Kunnen ze er niet mee leven en wil men de boel laten zoals het is, dan neemt men per fabriek een bepaald risico en bieden wij geen garanties. Dit geldt voor iedere fabriek in het land. De recente verandering voor Mirafiori heeft hier overigens niet mee te maken. Dat zal deze fabriek niet schaden.”

Hier mee legt Marchionne op sluwe wijze het lot van elke fabriek in de hand van partijen die tot nu toe feitelijk tegen elke verandering zijn van de huidige condities. Overigens zonder zelf het plan ‘Fabbrica Italia’ hiermee in de ijskast te zetten. Alles blijft open en alles blijft mogelijk. Gister werd door de overheid een rondetafelgesprek gehouden tussen de fabrikant en alle mogelijke partijen zoals bonden en lokale ondernemers. Het onderwerp was uiteraard eenduidig; de toekomst van ‘Fabbrica Italia’. En het was dit initiatief van de ‘Amministratore’ dat aan het eind van de dag de boventoon voerde.

En om zijn woorden extra te bekrachtigen herhaalde Marchionne iets wat hij al sinds 2004 vele malen heeft genoemd. De intentie blijft altijd dezelfde;

“We zijn het enige bedrijf dat 20 miljard wil investeren in het land. Maar we moeten er daarbij wel vanuit kunnen gaan de fabrieken efficiënt kunnen blijven draaien. Daarom is het vanaf nu een simpel ‘ja’ of ‘nee’ voor of tegen de door ons bepaalde koers. In het gunstige geval stemt men dus in met de modernisering van de fabrieken en in het minst gunstige geval bevriest men dus de situatie zoals deze nu is en is er geen groei meer mogelijk.”

Marchionne noemt tot slot de harde feiten;

“Dit zijn geen loze dreigementen. We zijn puur gericht op het neerzetten van een competitieve nationale autoindustrie dat kan concurreren met het buitenland. Als men echter voor het tegengestelde kiest, moeten wij eieren voor ons geld kiezen en het plan ‘Fabbrica Italia’ totaal herzien.”

In een eerste reactie hebben minder problematische bonden als de CISL en de UIL laten weten voor een ‘ja’ te kiezen mits de fabrikant zich wel aan de reeds bereikte overeenkomsten blijft houden. Verder is er de zorg uitgesproken dat er voor Pomigliano met de Fiom gesproken moet blijven worden en dat Mirafiori niet mag degraderen als bouwer van belangrijke modellen nu de laatste plannen zijn gewijzigd.

De plotselinge aankondiging van een verhuizing naar Servië wat betreft de geplande productie voor Mirafiori was een noodzakelijk wapenfeit van de eerste man van de Fiat Group.

Sergio Marchionne bewijst hiermee voor de zoveelste maal dat hij een broertje dood heeft aan praatjes in het luchtledige en het doen van statements met enkel als doel statements te maken. En precies dat legt hij niet voor de eerste maal als beschuldiging neer bij de vakbond (FIOM), die momenteel een nationaal plan voor de Italiaanse fabrieken van alle kanten lijkt te willen torpederen. Met als gevolg dat de fabrikant nu op meerdere fronten met een escalatie van problemen te maken heeft. Marchionne zegt nu dat de gevolgen van dit geschreeuw uiteindelijk niet te overzien zullen zijn en dat hij de vakbondsleiders dus veel te weinig serieus vindt en totaal irrationeel.

Stakingsaanvallen zijn momenteel schering en inslag en niet langer beperkt tot de locaties Pomigliano d’Arco en Termini Imerese. Inmiddels is het management uit Lingotto bovendien voor de rechter gedaagd in Melfi wegens ‘het treffen van zogenaamde antivakbondsmaatregelen’. Enkele werknemers van de SATA San Nicola fabriek met een belangrijke rol in de vakbond werden door het management namelijk geschorst. De zitting zal 30 juli plaatsvinden. Het probleem lijkt zich uit te breiden als een olievlek in de Golf van Mexico, want op een ander plaats in Zuid Italië heeft inmiddels ook een tweede vakbond een staking georganiseerd. De SLAI-COBAS heeft een 8 uurs staking aangekondigd in de Fiat Powertrain fabriek van Termoli in de provincie Campo Basso. Daar werd een medewerker ontslagen die gedurende een werkdag ging demonstreren in Napels. Verschillende lokale politieke partijen hebben inmiddels zelfs hun steun uitgesproken aan de werknemers en zullen deelnemen aan een demonstratie die binnenkort in Termoli gehouden zal worden. In het Siciliaanse Termini Imerese heeft men met al dit verzet weer (ijdele) hoop bijelkaar weten te schrapen, en heeft men in een stakingsactie opnieuw de eis gescandeerd om auto’s te kunnen blijven produceren in de havenstad. Dit terwijl het besluit over deze fabriek al lang is genomen.

Inmiddels is heel Italië in rep en roer over de aankondiging van gister. Vanuit allerlei hoeken vraagt men Marchionne momenteel om een verklaring en de bonden stellen scherp als altijd, dat ze hierdoor in het gelijk gesteld worden in hun visie op de leiding uit Turijn. Marchionne komt vol zelfbeheersing met een heldere verklaring en lijkt op alles voorbereid. Hij laat weten dat zijn plan voor de fabrieken in Italië blijft staan, maar dat het doel om te kunnen blijven produceren boven alles staat;

“We kunnen al deze onnodige risico’s niet accepteren. We moeten auto’s kunnen blijven produceren zonder allerlei onderbrekingen. Als het allemaal te veel tegen zit is er zelfs voor ons plan voor Pomigliano d’Arco een prima alternatief buiten Italië (lees Polen). Ik moet zeggen dat ik de bonden in Italië op dit moment weinig serieus kan nemen. De grootste onzin vind ik wel de beschuldiging dat ík de werknemer niet serieus zou nemen. We zijn ons juist zeer bewust van de sociale aspecten die bij een nieuw plan komen kijken, maar als bonden niet inzien dat vandaag de dag bepaalde zaken op een modernere manier moeten worden aangepakt, dan houdt het op. Wat een verschil met de situatie hier in de VS waar iedereen vooruit lijkt te willen. Het enige land waar we momenteel geld verliezen is Italië. Niemand lijkt daar oog voor te hebben. Niemand kijkt naar de verhoudingen en past daar zijn mening op aan. En dan wordt men ook nog boos als we een werknemer op straat zetten die zegt dat hij z’n dochter naar een arts moet brengen, terwijl hij eigenlijk wilde gaan staken.”

Het is duidelijk dat Marchionne vindt dat op dit punt het einde (onnodig) zoek is. Dit is de Italiaanse slangenkuil waar hij reeds vorig jaar voor waarschuwde. Het is nu de vraag of de storm zal gaan liggen en de ‘Italiaanse fabriek’ z’n laatste kans op een toekomst zal grijpen.

Niets is zo onvoorspelbaar als de ontwikkelingen binnen de autoindustrie.

Als een donderslag bij heldere hemel laat Marchionne na afloop van de presentatie van de kwartaalcijfers weten dat de nieuwe compacte MPV van Fiat, beter bekend als project ‘L0/1′, niet in Turijn maar in het Servische Kragujevac geproduceerd gaat worden. Mirafiori kan de vlag dus halfstok hangen nadat een paar maanden geleden alles nog zo rooskleurig leek. Maar eigenlijk is het als je het goed bekijkt een donderslag bij ‘donkere’ hemel, want Marchionne zegt openlijk dat dit een direct gevolg is van een hoop ellende van de afgelopen tijd, dat z’n oorsprong kent in Pomigliano d’Arco.

“Als het aan ons lag zouden we het ‘L0′ project in Italië bouwen. Maar op dit punt met alle problemen die zich voordoen in Pomigliano d’Arco (en daarbuiten), willen we eventuele verdere strubbelingen bij andere projecten koste wat het kost vermijden. We willen niet het risico lopen dat je straks door problemen bijvoorbeeld de productie van een auto moet stilleggen. Voor Mirafiori maken we nu andere plannen.”

Vraagtekens rijzen direct bij deze toch wel drastische beslissing. De mini MPV zou namelijk een belangrijk onderdeel vormen van het plan ‘Fabbrica Italia’ waarbij het de nationale productie zou worden opgeschroefd tot een kleine 1,7 miljoen auto’s per jaar vanaf 2014.

Momenteel is er een verbouwing gaande in de voormalige Zastava fabriek, als gevolg van een investering van in totaal 1 miljard euro (FGA 350 miljoen, Servische regering 250 miljoen, Europese bank 400 miljoen). Volgens het meerjarenplan zal Fiat daar ook een nieuwe ‘lowcost’ B segment auto gaan bouwen (Project 326). Van de Multipla/Idea opvolger moeten er vanaf 2012 minimaal 190.000 per jaar van de band rollen uiteindelijk.

Het grote nieuws was gister uiteraard het feit dat in Turijn momenteel een herindeling gaande is.

Maar er is meer dat vitaliteit aantoont als het gaat om de Italiaanse autoindustrie. Na het eerste kwartaal werd reeds aangekondigd dat Fiat op winstkoers zit. Het feit dat de Europese verkoop van dit jaar voor de bouwer uit Lingotto eentje is om gauw te vergeten, was daarbij zelfs reeds lang en breed ingecalculeerd. In de VS en andere delen van de wereld verloopt echter alles naar wens en kan het alleen nog maar beter gaan. Ondanks verliezen op de thuismarkt en problematische toestanden rond bepaalde Italiaanse fabrieken is de sfeer waarin de Fiat Group zich bevindt dus eentje van grote positiviteit.

En terecht want de tweedekwartaalcijfers liegen er niet om. Er valt een zwart gekleurd cijfer te noteren van 113 miljoen nettowinst. Dat is 90 miljoen meer dan verwacht was en staats tegenover de roodgekleurde -179 miljoen van vorige zomer. De omzet steeg met 12,5% naar 14,8 miljard euro. Vanaf januari tot nu is er een nettowinst behaald van 92 miljoen euro in vergelijking met het verlies van 590 miljoen euro over dezelfde periode in 2009. Deze cijfers werden gister vanuit Auburn Hills naar buiten gebracht.

Vorig jaar had de bedrijfswagentak Fiat Professional het behoorlijk moeilijk en deden de auto’s van FGA het erg goed. Dit jaar is het precies andersom. De verkoop van Fiat Professional stegen de afgelopen tijd met 29,7%, terwijl de personenautodivisie een daling doormaakt van -7,3% over heel Europa. Er is -11,6% minder verkocht aan auto’s dan na dezelfde periode in 2009. Het verkoopaantal van FGA voertuigen staat in Europa nu op 273.400 en kende op ons continent een daling van een flinke -17,7%. De prognose is dat dat nog kan toenemen tot -20% of zelfs iets meer. Grootste dalers qua markten zijn Italië (-23.9%) en Duitsland (-53,7%) voor FGA. In Nederland, Frankrijk en Spanje wordt er echter nog geplusd.

Het totale marktaandeel van FGA daalt met 1,5% naar 7,5%. In Italië is dat 30,3%. Na een lichte daling is Fiat op de Braziliaanse markt weer stijgende met dank aan de nieuwe Uno. Het marktaandeel is daar 23,3%. De exotische merken doen het percentueel beter momenteel. Mondiaal zitten Maserati en Ferrari weer in de lift met dank aan nieuwe modellen die flink in het oog springen van de welgestelde liefhebber.

Het afgelopen kwartaal ging niet bepaald ongemerkt voorbij. Zo was er het ambitieuze grote industriële plan voor 2010-2014 dat aan de wereld werd gepresenteerd, en maakte Italië kennis met de ‘Fabbrica Italia’. FGA maakte op haar beurt weer kennis met de weerbarstige wereld van bonden en stakingen. John Elkann verving Luca Cordero di Montezemolo als president van de grote groep. Alfa Romeo introduceerde een nieuw baanbrekend model in de vorm van de Giulietta. Fiat bracht de Uno uit Brazilië, de 500C by Diesel, Bravo 1.4 MultiAir 140 pk, Panda Anniversary, Doblò Natural Power en bovenal de 500 en 500c TwinAir. Lancia toonde ons de indrukwekkende Delta Hardblack. Abarth presenteerde de nieuwe Punto Evo en 500c. Gister werd tot slot de goedkeuring voor de ‘spin off’ bekend gemaakt, waardoor tegen het einde van dit jaar FGA en Fiat S.p.A voortaan financieel gescheiden bedrijven zullen zijn.

De tweede helft van dit jaar zal in het teken staan van stabilisering en overgang. Op de autodivisie na (vooral in West Europa) gaat het gehele bedrijf in Lingotto uit van een beter tweede halfjaar dan in 2009. Vanaf 2008 past de groep kostenreducerende maatregelen toe die telkens veel vruchten lijken af te werpen. Deze zullen de komende tijd ook nog steeds gehandhaafd blijven.

Deze ochtend kwam er dan eindelijk een officieel persbericht naar buiten met verdere details over de organisatorische toekomst van de Italiaanse auto.

We hebben nog geen logo kunnen vinden voor de kersverse tak waar John Elkann de leiding over zal gaan geven, dus deden we voor het plaatje een beroep op onze creativiteit. De aankondiging werd drie maanden geleden al gedaan tijdens de presentatie van het plan voor 2010-2014, maar je zou kunnen zeggen dat de reorganisatie molen nu pas echt op gang gaat komen. De raad van bestuur is akkoord gegaan met de herindeling waarbij Fiat Industrial S.p.A verder gaat als bouwer van grote industriële machine’s, werktuigen en motoren. Maar er is ook de afdeling ‘Industrial& Marine’, voor de scheepsbouw en de afdeling landbouw- en bouwmachines (IVECO-CNH).

Aan de andere zijde van gaat Fiat Group Automobiles voortaan zelfstandig het ruime sop kiezen op weg naar een zekere toekomst. Dat bestaat uit de vier automerken Fiat, Lancia, Alfa Romeo en Abarth, plus Ferrari en Maserati. Daarbij komen nog de technische ondernemingen Fiat Powertrain (FPT), Magneti Marelli, Teksid en Comau.

Exacte data van afronding zijn nog niet vrijgegeven, maar men gaat er vanuit dat het vanaf 1 januari 2011 een feit is wanneer beide groepen inmiddels apart naar de beurs gaan en financieel alles is gescheiden. Overigens zal de 3% aandeel van Fiat Industrial in de autodivisie over worden gedragen aan FGA. Een historisch moment in de geschiedenis van de Italiaanse automobiel, dat nu voor het eerst sinds 1899 los komt te staan van de bron die ooit gesticht is door Giovanni Agnelli (1866-1945). Volgens de beide groepen is deze ontwikkeling cruciaal met het oog op verdere groeimogelijkheden. Het resultaat zijn twee efficiëntere en sterkere Italiaanse grootindustriële bedrijven in een sterkere positie buiten de nationale grenzen.

Over het feit dat Elkann en Marchionne al dan niet elk de leiding zullen nemen over ‘hun’ groep, is nog niet bekend. Mogelijk horen we daar de komende weken al meer over, of op 16 september wanneer aandeelhouder samen zullen komen om het plan goed te keuren. Deze aandeelhouders bestaande uit Barclays Capital, BNP Paribas, Citi, Crédit Agricole Corporate and Investment Bank, IntesaSanpaolo S.p.A., Société Générale Corporate & Investment Banking, The Royal Bank of Scotland plc en Unicredit Corporate Banking S.p.A, hebben overigens inmiddels een ondertekende vertrouwelijke brief verzonden naar FGA. Daarin staat dat de zelfstandige autotak op een nieuwe financiële injectie kan rekenen van 4 miljard euro.

Precies vandaag zal het erg druk zijn op en rond het hoofdkantoor van FGA-Chrysler in Auburn Hills Michigan.

Het is op de dag af drie maanden geleden dat het plan voor 2010-2014 aan de wereld gepresenteerd werd. Sergio Marchionne en John Elkann zullen de eerste stappen richting een spin off van de autodivisie vandaag bekend maken. In het kort komt het er op neer dat de CEO van FGA-Chrysler, Sergio Marchionne, zich onafhankelijk(er) kan gaan ontwikkelen op het internationale strijdtoneel van de mondiale autoindustrie, door FGA los te koppelen van de grote Torinese onderneming van de familie Agnelli. De kersverse huidige president van het Italiaanse concern waar momenteel de autodivisie nog deel van uit maakt, John Elkann, zal vanaf eind dit jaar de leiding nemen over de zogenaamde ‘industriële tak’ bestaande uit IVECO, CNH en nog wat andere onderdelen.

De splitsing is vooral financieel een feit straks. Volgens kritische analisten speelt Marchionne met vuur en is de spin off geen verstandige keuze. Bij AutoEdizione vragen we de heren analisten echter om even naar het verleden te kijken en het startpunt van Fiat in 2004 tot wat het vandaag is geworden in ogenschouw te nemen. Daar komt nog bij dat de intense globalisering van de industrie juist om deze organisatorische internationalisering van de autodivisie vraagt. Het is een nieuwe kans op meer groeivermogen, flexibiliteit en bovenal het uitsluiten van het uiteindelijk verdwijnen van een zelfstandige autodivisie uit Italië. Precies om die redenen zijn de meningen ook verdeeld. Sommige bureau’s spreken bijvoorbeeld over een grote kans voor Fiat.

Het stappenplan zal samen met de eerste tweedekwartaalcijfers naar buiten komen, waarvan de verwachting luidt dat de autobouwer een resultaat heeft geboekt van 380 miljoen euro.

In het thuisland Italië is de Italiaanse auto de absolute winnaar in de lease.

Dat meldt de nationale vereniging van autoleasemaatschappijen ANIASA in een rapport over 2009. Een fenomeen dat we hier in Nederland eigenlijk alleen meer willen zien groeien. Maar de Italiaanse auto doet het bij ons nu ook gelukkig steeds beter op de zakelijke markt bijvoorbeeld dankzij BPM vrije modellen.

In Italië zijn maar liefst 6 op de 10 zakelijke auto’s van de groep uit Turijn. Dit is de laatste tijd vooral toegenomen met dank aan zeer zuinige en schone modellen. De Grande Punto vormt de grootste leasevloot met 12.332 oftewel een aandeel van 9,9% over de totale markt. Daarna volgt weer een Fiat, namelijk de Panda met 7724, goed voor aandeel van 6,21%. Op de derde plaats staat dan een Audi A4 (6813, 5,5%) en op de vierde plek de BMW 3 Serie (6183, 5%).

Wat andere modellen uit Turijn betreft zien we de prachtige Lancia Delta erg goed scoren op de vijfde plaats met een aandeel van 4,9%. Zevende is de Fiat Bravo met 3,5% en op de negende plek vinden we de Alfa Romeo 159 terug (3,4%). Op de tiende plek staat de ruime Fiat Croma met 3,2%. Op de zesde en achtste plaats staan in Italië respectievelijk de VW Passat (3,8%) en de Ford Focus (3,4%).

Een dikke 88% van de zakelijke rijders rijdt in Italië op diesel. Wat benzine betreft is dat 9% en gas, aardgas e.a. in totaal 3%. De Italiaanse leasevloot bestaat vandaag uit ongeveer 670.000 voertuigen. In 2009 zijn er 242.000 auto’s verkocht met een zakelijke bestemming.

Hoe mooi de oproep tot eenheid en inzet van Marchionne en zijn collega’s ook moge klinken, een tegenovergestelde sfeer van verdeeldheid is vandaag de dag helaas de praktijk.

Onder leiding van vakbond de FIOM, waren er nu ook diverse stakingen in Turijn de afgelopen dagen. Het protest richt zich tegen de verlaging van de lonen en de toename van het aantal uren per week. Vandaag staakt tevens het personeel van IVECO uit de Suzzara (Mantova) fabriek voor een aantal uren. Het directe ontslag van drie werknemers van de Sata fabriek in Melfi vormt ook voor een groot deel de aanleiding voor de aanhoudende protesten die steeds meer lijken toe te nemen. De FIOM, de bond die als enige het akkoord met FGA weigerde te tekenen voor Pomigliano d’Arco, gooit bovendien olie op het vuur door te stellen dat het huidige protest ook nog steeds te maken heeft met het nieuwe reeds in werking gestelde plan van FGA voor de fabriek bij Napels waar de nieuwe Panda gebouwd zal worden.

Gister gingen in Turijn werknemers van diverse fabrieksafdelingen in Mirafiori en Grugliasco enkele uren de straat op om te demonstreren. Hetzelfde gebeurde ook in het zuiden in de fabriek van San Nicola di Melfi. Deze laatste groep deed dat voor de deur van het hoofdkantoor van de werkgeversorganisatie Confindustria di Potenza. Daar was op hetzelfde moment een ontmoeting tussen het bedrijf en enkele vertegenwoordigers van de vakbonden over de schorsing van de drie werknemers.

Het is officieel.

Gister was er een ontmoeting van de FGA top met de vakbonden die wél het akkoord hebben willen ondertekenen (CISL-FIM-UIL, UILM, FISMIC). De Panda gaat in productie in de fabriek bij Napels en de investering van 700 miljoen is reeds begonnen. Als dank voor de steun van de vele werknemers die voor het plan stemden in een referendum, heeft de grote CEO nu een persoonlijke brief geschreven aan een iedere van hen.

Marchionne is behalve een doelgerichte leider ook een teambuilder. De brief was namelijk een nadrukkelijk persoonlijke noot richting de betrokkenen. Niet een tekst van een leidinggevende, maar een van mens tot mens. Hij schrijft bijvoorbeeld; “Een brief schrijven doet men niet vaak meer tegenwoordig, tenzij je het echt meent. Deze brief komt dan ook niet van Fiat, het bedrijf of ‘de baas’, maar van mij als persoon. Ik wil met jullie samen op basis van mijn ervaringen met jullie de komende jaren werken aan een nieuw Italië. (2010-2014, ‘Fabbrica Italia’)

Marchionne wil een land, dat momenteel nog veel te hoge lonen heeft in verhouding tot de productiviteit, naar een hoger niveau helpen. Hij wijst daarbij op zijn ervaring en huidige doelen in het buitenland, die hij juist in Italië wil gaan toepassen met het oog op meer welvaart en productiviteit, dankzij een sterke nationale autoindustrie; “De enige keus die wij als land hebben in deze tijd is, meegaan of afhaken.” Marchionne toont met deze woorden opnieuw hoe hij als econoom en ondernemer telkens nieuwe doelen stelt in situatie van crisis. Hij doet dit al sinds 2004 met succes.

Indirect richt Marchionne zich in de brief ook tot de FIOM, de bond die niet mee ging in de voorwaarden; “We hebben niet als doel jullie van je rechten te beroven. We hebben als doel een basis te creëren voor een gezonde moderne Italiaanse onderneming die goed bestuurbaar is en efficiënt. Ik kan me daarom ook niet vinden in het feit dat ik tekst en uitleg moet geven aan deze en gene. Dit gaat niet over ‘directeuren contra werknemers’ zoals sommigen beweren. Dit gaat over je krachten bundelen. Jullie zijn als uitvoerende werknemer juist de basis in dit alles. Dit is een periode waarin zich juist een kans voordoet. Laten we deze kans dan ook grijpen om te werken aan een betere toekomst voor onze kinderen en andere generaties.”

Marchionne bedankt tenslotte iedereen voor het lezen van de brief. Eergisteravond sprak ook de eerste man van de onderneming nog op dezelfde toon. John Elkann over de plannen voor Pomigliano d’Arco; “Het feit dat we hier aan verder kunnen bouwen is een groot teken van vertrouwen. Er gaat veel veranderen om ons heen en dus zou het geweldig zijn als we met z’n allen daar op in weten te springen. Het succes hangt hierbij af van de inzet van mensen die beseffen wat er voor nodig is om te kunnen groeien.”

Als je de woorden van deze ondernemers goed leest merk je duidelijk hoe groot de honger is naar een emancipatie van de Italiaanse (auto)industrie. Het mooiste is dat deze mannen met een grote ideologische insteek het voortouw willen en durven nemen. Het begin van een nieuwe ‘Fabbrica Italia’.

Termini Imerese en Pomigliano d’Arco.

Het was duidelijk waar in het revitaliseringsplan met de naam ‘Fabbrica Italia’, de heikele punten zaten. Deze fabrieken in de onderste helft van Italië kenden een moeizame positie binnen het netwerk van nationale fabrieken. Voor de Siciliaanse fabriek is het zelfs over en uit over een tijdje en voor de Napoletaanse fabriek was het onlangs kantje boord. Een zuidelijke uitzondering vormde de SATA San Nicola fabriek van Melfi in de provincie Potenza. Daar werd onlangs zelfs nog een record gebroken. Maar in het zonnige zuiden lijken de spreekwoordelijk donkere wolken zich nu toch steeds meer uit te gaan breiden over de hele regio.

Maar het feest rond de reeds 5 miljoen geproduceerde auto’s uit de Melfi fabriek is reeds vergeten en lijkt reeds heel lang geleden. Daar gaat vanaf middernacht namelijk een periode van algehele staking in. En jawel, het gebeurt allemaal onder leiding van de FIOM-CGIL. De vakbond die in de kwestie rond Pomigliano d’Arco uiteindelijk in grote ontevredenheid de strijdbijl moest begraven na een verloren referendum. Het is alsof men het offensief tegen de fabrikant nu elders wil voortzetten. Melfi kent sinds vorig jaar wel verschillende gevallen van overbezetting (waarbij personeel op betaald verlof naar huis wordt gestuurd) maar verder is er eigenlijk nooit een reden tot een algehele staking geweest. Wat nu uiteindelijk deze drastische maatregel heeft geforceerd, is het recente besluit van Fiat om de productie in Melfi met 10% te verhogen zonder de inzet van extra personeel dat momenteel nog thuis zit. Extra werkdruk is hiervan het gevolg, wat min of meer dezelfde reden is waarom de vakbond FIOM geen akkoord wilde tekenen over de fabriek in Pomigliano d’Arco 142 kilometer verderop. Opnieuw zegt de vakbond bij deze maatregel van FGA dat de fabrikant over de schreef gaat, en worden sinds vorige week in Melfi al verschillende stakingen gehouden met enkele schorsingen van werknemers als gevolg. Volgens de bond leidt dit tot nog meer spanningen binnen de fabriek. Vanaf morgen zal de stakingsactie dus in de volle breedte van de productieafdeling worden doorgetrokken.

Een verklaring van de fabrikant over de genomen maatregelen waar nu tegen wordt geprotesteerd is nog niet naar buiten gebracht. In ieder geval zijn de gevolgen momenteel iets wat men in Lingotto kan missen als kiespijn. De relatieve ‘rust’ is in Pomigliano d’Arco momenteel te vergelijken met een kwetsbare wapenstilstand in een hevige oorlog. De situatie in Melfi zou dit bestand ernstig kunnen verstoren. De bond vraagt nu of de leiding nu in ieder geval de disciplinaire maatregelen tegen enkele werknemers wil intrekken. Dit zou een hoop spanning kunnen wegnemen.